Trước những tranh luận xuất hiện sau kỳ thi đánh giá năng lực đợt 2 năm 2026, Đại học Quốc gia TP.HCM (ĐHQG TP.HCM) đã chính thức đưa ra phản hồi liên quan đến các câu hỏi thuộc phần tư duy logic bị cho là có nhiều nét tương đồng với một số đề thi quốc tế.
Tổng quan
Theo thông tin từ ĐHQG TP.HCM, thời gian gần đây đơn vị ghi nhận nhiều ý kiến từ thí sinh, phụ huynh cũng như cộng đồng giáo dục xoay quanh một số câu hỏi trong đề thi đánh giá năng lực. Một số phản ánh cho rằng các câu hỏi này có cấu trúc hoặc cách thức suy luận tương tự những bài thi đang được sử dụng ở nước ngoài. Bên cạnh đó, cũng xuất hiện những nghi ngờ về việc một số trung tâm luyện thi có thể đã tiếp cận trước các dạng câu hỏi tương tự và đưa vào chương trình ôn tập.
Trước những thông tin trên, ĐHQG TP.HCM cho biết đã nhanh chóng thành lập hội đồng chuyên môn để tiến hành kiểm tra, rà soát toàn bộ quá trình xây dựng câu hỏi. Công tác đánh giá được thực hiện trên nhiều phương diện, từ hồ sơ biên soạn, quy trình phản biện, thử nghiệm thực tế cho đến việc đối chiếu với các dạng câu hỏi quốc tế đang được dư luận đề cập.
Sau rà soát
Kết quả rà soát cho thấy các câu hỏi thuộc phần logic trong đề thi đều đáp ứng yêu cầu về mặt khoa học, đảm bảo tính rõ ràng trong cách diễn đạt cũng như phù hợp với mục tiêu đánh giá năng lực tư duy của thí sinh. Hội đồng chuyên môn nhận định rằng dù có một số nét tương đồng nhất định về mô hình lập luận hoặc dạng thức bài toán, các câu hỏi trong đề thi vẫn có sự khác biệt đáng kể về bối cảnh, dữ liệu, nhân vật, điều kiện đặt ra và hệ thống đáp án so với những câu hỏi được sử dụng trong các kỳ thi quốc tế.
Theo các chuyên gia khảo thí, việc xuất hiện những dạng bài có cách tiếp cận tương tự là điều không hiếm gặp trong lĩnh vực đánh giá năng lực. Nhiều hệ thống thi trên thế giới đều sử dụng các dạng câu hỏi như sắp xếp trình tự, suy luận điều kiện, phân loại đối tượng hoặc loại trừ khả năng nhằm kiểm tra khả năng tư duy logic và kỹ năng phân tích của người dự thi.
Đại diện ĐHQG TP.HCM khẳng định, tính đến thời điểm hiện tại chưa có cơ sở hay bằng chứng nào cho thấy các câu hỏi logic trong đề thi đánh giá năng lực đợt 2 năm 2026 được dịch nguyên văn hoặc sao chép trực tiếp từ bất kỳ đề thi nước ngoài nào.
Bên cạnh vấn đề tương đồng nội dung, dư luận cũng đặt câu hỏi về khả năng lộ lọt đề thi hoặc ngân hàng câu hỏi. Liên quan đến nội dung này, hội đồng thi cho biết chưa phát hiện bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy đề thi bị truy cập trái phép, phát tán hoặc sử dụng sai quy định. Toàn bộ hệ thống quản lý ngân hàng câu hỏi hiện vẫn được vận hành theo các quy trình bảo mật nghiêm ngặt ở mọi khâu.
ĐHQG TP.HCM cho biết việc xây dựng một câu hỏi trong ngân hàng đề thi phải trải qua nhiều bước kiểm định khác nhau. Từ khâu biên soạn ban đầu, phản biện chuyên môn, thẩm định độc lập, thử nghiệm trên nhóm thí sinh mẫu cho đến phân tích các chỉ số đo lường và nghiệm thu cuối cùng trước khi chính thức đưa vào sử dụng, tất cả đều được thực hiện theo quy trình chặt chẽ.
Nhà trường cũng nhấn mạnh rằng trong quá trình xây dựng đề thi, các chuyên gia có tham khảo kinh nghiệm và phương pháp từ nhiều tổ chức khảo thí uy tín trên thế giới như ETS của Hoa Kỳ, Cambridge Assessment hay các nghiên cứu thuộc chương trình OECD/PISA. Tuy nhiên, mục đích của việc tham khảo chỉ nhằm tiếp cận các mô hình đánh giá năng lực, cấu trúc câu hỏi và phương pháp đo lường hiện đại, chứ không sử dụng hoặc sao chép trực tiếp nội dung câu hỏi từ các tổ chức này.
Theo hội đồng thi, phần đánh giá tư duy logic là một cấu phần quan trọng trong kỳ thi đánh giá năng lực của ĐHQG TP.HCM. Không giống những phần thi thiên về ghi nhớ kiến thức, nội dung này tập trung kiểm tra khả năng suy luận, tư duy phân tích và xử lý thông tin của thí sinh.
Thông qua các câu hỏi logic, đề thi hướng tới việc đánh giá nhiều năng lực khác nhau như nhận diện quy luật, xác định mối quan hệ giữa các dữ kiện, phân tích điều kiện và ràng buộc, cũng như khả năng đưa ra kết luận hợp lý trong những tình huống có nhiều thông tin đan xen.
Đại diện hội đồng thi cho biết đội ngũ chuyên gia khi xây dựng câu hỏi đã nghiên cứu kỹ các xu hướng khảo thí hiện đại đang được áp dụng trên thế giới. Từ những nguyên tắc và dạng thức phổ biến đó, các câu hỏi được phát triển lại để phù hợp với bối cảnh giáo dục, đặc điểm văn hóa và mục tiêu tuyển sinh của Việt Nam.
Sau những tranh luận phát sinh từ kỳ thi năm nay, ĐHQG TP.HCM cho biết sẽ tiếp tục thực hiện các đợt rà soát toàn diện đối với ngân hàng câu hỏi, đặc biệt là nhóm câu hỏi tư duy logic. Đồng thời, đơn vị cũng sẽ tăng cường công tác đào tạo, tập huấn cho đội ngũ biên soạn và thẩm định đề thi, cũng như hoàn thiện các quy trình kiểm soát chất lượng nhằm nâng cao tính độc lập, đa dạng và độ tin cậy của hệ thống câu hỏi.
Nhà trường khẳng định sẽ tiếp tục tiếp nhận các ý kiến phản hồi từ xã hội, chuyên gia và người học để từng bước hoàn thiện kỳ thi đánh giá năng lực theo hướng minh bạch, công bằng, khách quan và đáp ứng tốt hơn yêu cầu tuyển sinh đại học trong bối cảnh mới.
Để lại một bình luận