Sau nhiều ý kiến trái chiều về độ khó của đề Toán và Tiếng Anh trong kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026, Bộ GD-ĐT đã chính thức phản hồi, đồng thời lý giải về các câu hỏi mang tính thực tiễn, những từ vựng được cho là vượt chương trình và định hướng ra đề theo hướng đánh giá năng lực học sinh.
Đề Toán bị cho là “gắn mác thực tế”: Bộ GD-ĐT nói gì?
Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 khép lại nhưng những tranh luận về chất lượng và cách tiếp cận của đề thi vẫn chưa dừng lại. Trong đó, đề Toán là một trong những môn nhận được nhiều sự quan tâm từ giáo viên, học sinh và phụ huynh.
Một số ý kiến cho rằng đề thi xuất hiện những bài toán được xây dựng dưới dạng tình huống thực tiễn nhưng thực chất chỉ là “ghép bối cảnh”, chưa phản ánh đúng những vấn đề phát sinh trong cuộc sống. Theo nhận định này, nhiều câu hỏi mang màu sắc ứng dụng nhưng vẫn chủ yếu là bài toán thuần túy được khoác lên một lớp vỏ thực tế.
Trước những băn khoăn đó, GS Nguyễn Ngọc Hà, Phó Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng (Bộ GD-ĐT), cho biết mục tiêu của đề thi không phải tái hiện hoàn toàn các bài toán ngoài đời sống mà là đánh giá khả năng vận dụng kiến thức của học sinh trong những bối cảnh gần gũi với thực tiễn.
Theo ông Hà, nếu đưa nguyên vẹn các số liệu và điều kiện thực tế vào đề thi, bài toán sẽ trở nên rất phức tạp, đòi hỏi lượng dữ liệu lớn và thậm chí cần đến những kiến thức vượt quá phạm vi chương trình phổ thông.
“Ban ra đề phải cân nhắc giữa tính thực tiễn và mức độ phù hợp với học sinh THPT. Việc gắn kiến thức toán học với các bối cảnh đời sống giúp học sinh hiểu ý nghĩa của môn học thay vì chỉ làm việc với những con số khô khan”, ông Hà chia sẻ.
Theo lãnh đạo Cục Quản lý chất lượng, định hướng này cũng phù hợp với yêu cầu của chương trình giáo dục phổ thông mới, trong đó nhấn mạnh năng lực vận dụng kiến thức vào giải quyết vấn đề.
Tranh cãi về đề Tiếng Anh: Có cần trình độ IELTS 7.0 mới làm được?
Bên cạnh môn Toán, đề thi Tiếng Anh cũng trở thành chủ đề được bàn luận sôi nổi sau kỳ thi.
Trong khi nhiều giáo viên nhận xét đề thi năm nay “dễ thở” hơn các năm trước, một bộ phận chuyên gia và học sinh lại cho rằng một số câu hỏi có độ phân hóa cao, đòi hỏi vốn từ vựng và khả năng đọc hiểu tương đương trình độ C1 hoặc IELTS 7.0 trở lên.
Trước những nhận định này, GS Nguyễn Ngọc Hà khẳng định đề thi được xây dựng trên cơ sở khung năng lực ngoại ngữ quốc gia và bảo đảm mục tiêu đầu ra đối với học sinh tốt nghiệp THPT.
Theo quy định hiện hành, học sinh hoàn thành chương trình phổ thông cần đạt tối thiểu bậc 3 trong Khung năng lực ngoại ngữ 6 bậc của Việt Nam.
“Trong quá trình xây dựng đề thi, hội đồng ra đề đã thảo luận rất kỹ về từng ngữ liệu, từng câu hỏi. Một số từ mới có thể xuất hiện trong bài đọc nhưng không đóng vai trò quyết định đáp án hay điểm số của câu hỏi”, ông Hà nhấn mạnh.
Đại diện Bộ GD-ĐT cho biết, ở các bài đọc hiểu, thí sinh hoàn toàn có thể dựa vào ngữ cảnh để suy luận ý nghĩa của từ vựng thay vì phải biết chính xác nghĩa của từng từ.
“Nhiều trường hợp khi phản biện đề thi, chúng tôi xác định rằng nếu học sinh hiểu được ngữ cảnh chung thì vẫn có thể trả lời chính xác mà không cần biết đầy đủ nghĩa của một số từ mới”, ông Hà nói.
Bộ GD-ĐT: Cần chờ phổ điểm trước khi kết luận đề dễ hay khó
Trước những luồng ý kiến trái chiều về độ khó của các môn thi, đại diện Bộ GD-ĐT cho rằng việc đánh giá đề thi ở thời điểm hiện tại vẫn còn quá sớm.
Theo GS Nguyễn Ngọc Hà, một số thí sinh cho rằng đề khó, trong khi nhiều em khác lại cảm thấy đề nhẹ nhàng hơn kỳ vọng. Điều này phản ánh sự khác biệt về năng lực, phương pháp học tập và tổ hợp môn thế mạnh của từng học sinh.
“Muốn đánh giá chính xác đề thi có phù hợp hay không cần phải nhìn vào kết quả chấm thi, phổ điểm và các dữ liệu thống kê sau kỳ thi”, ông nói.
Bộ GD-ĐT cho biết một trong những mục tiêu quan trọng của kỳ thi năm nay là giảm sự chênh lệch về độ khó giữa các môn, bảo đảm tính công bằng trong xét tốt nghiệp và tuyển sinh đại học.
“Đề mở thì đương nhiên đáp án phải mở”
Phát biểu về định hướng đổi mới đánh giá trong chương trình giáo dục phổ thông mới, Thứ trưởng Thường trực Bộ GD-ĐT Phạm Ngọc Thưởng cho rằng đề thi cần tiếp tục bám sát mục tiêu phát triển phẩm chất và năng lực học sinh.
Theo ông Thưởng, Bộ GD-ĐT ghi nhận đầy đủ các ý kiến phản hồi từ chuyên gia, giáo viên, học sinh và báo chí. Tuy nhiên, việc đánh giá chất lượng đề thi cần dựa trên cả một quy trình chuyên môn gồm chấm thi, phân tích dữ liệu, đối sánh phổ điểm và chấm thẩm định.
“Khi đề thi được xây dựng theo hướng mở thì đương nhiên đáp án cũng phải mở. Chúng ta cần tôn trọng những cách tiếp cận khác nhau của thí sinh, kể cả các ý kiến phản biện hay những cách thể hiện mang tính sáng tạo”, ông Thưởng nhấn mạnh.
Quan điểm này cũng được xem là tín hiệu cho thấy xu hướng đánh giá trong giáo dục đang dịch chuyển từ kiểm tra khả năng ghi nhớ sang đánh giá tư duy, lập luận và năng lực giải quyết vấn đề.
Tăng cường giám sát chấm thi, công bố điểm từ ngày 1/7
Để bảo đảm tính khách quan và minh bạch của kỳ thi năm nay, Bộ GD-ĐT cho biết đã thành lập Ban chấm thẩm tra đột xuất nhằm kiểm tra, giám sát quá trình chấm thi tại các địa phương.
Theo kế hoạch, điểm thi tốt nghiệp THPT năm 2026 sẽ được công bố vào 8 giờ sáng ngày 1/7. Các địa phương hoàn thành việc xét công nhận tốt nghiệp chậm nhất vào ngày 3/7.
Năm nay cũng đánh dấu lần đầu tiên Bộ GD-ĐT triển khai công cụ Rubric hỗ trợ chấm thi môn Ngữ văn nhằm tăng tính thống nhất trong đánh giá bài làm của thí sinh.
Bên cạnh đó, Bộ GD-ĐT thông tin cả nước có 74 thí sinh bị đình chỉ thi do vi phạm quy chế, cho thấy công tác coi thi tiếp tục được siết chặt để bảo đảm sự nghiêm túc và công bằng của kỳ thi.
Kỳ thi thứ hai của chương trình mới và những phép thử cần thiết
Là kỳ thi tốt nghiệp THPT dành cho học sinh học theo Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, kỳ thi năm 2026 được xem là một phép thử quan trọng đối với quá trình đổi mới giáo dục.
Những tranh luận về đề thi, dù trái chiều, cũng phản ánh sự quan tâm lớn của xã hội đối với chất lượng đánh giá và mục tiêu đào tạo. Trong bối cảnh giáo dục chuyển mạnh từ học thuộc sang phát triển năng lực, các đề thi có tính ứng dụng, yêu cầu tư duy và khả năng vận dụng thực tiễn nhiều khả năng sẽ tiếp tục trở thành xu hướng trong những năm tới.
Để lại một bình luận