Kế hoạch tổ chức thí điểm kỳ thi tốt nghiệp THPT trên máy tính sẽ chưa được thực hiện vào năm 2026 như đề án ban đầu, mà chính thức lùi sang năm 2027. Động thái này từ Chính phủ được đánh giá là một quyết định bám sát thực tế, nhằm chuẩn bị kỹ lưỡng nhất về mọi mặt trước khi áp dụng cho một kỳ thi quốc gia quan trọng.
Nguyên tắc “Từ thấp đến cao” và đặt sự công bằng lên hàng đầu
Theo đề án tổ chức thi tốt nghiệp THPT trên máy tính ban đầu, giai đoạn thực hiện được xác định là từ năm 2026 đến 2036. Tuy nhiên, việc lùi thời gian thí điểm là chỉ đạo sát với thực tế từ Chính phủ nhằm chuẩn bị kỹ càng hơn về mọi mặt trước khi chính thức đưa vào một kỳ thi cấp quốc gia.
Lộ trình thi trên máy tính được thiết lập dựa trên nguyên tắc tiến hành từng bước từ thấp đến cao. Yêu cầu đặt ra là phải kiểm tra kỹ từng điều kiện trước khi mở rộng quy mô, trong đó nguyên tắc cao nhất là phải đảm bảo tính công bằng giữa các thí sinh.
Để hiện thực hóa điều này, hàng loạt yếu tố cốt lõi phải được thử nghiệm trong thực tế, chẳng hạn như công nghệ thi trực tuyến và hạ tầng truyền dẫn, xây dựng ngân hàng câu hỏi, chuẩn hoá quy trình tổ chức thi cho hàng loạt địa phương cùng lúc, cũng như triển khai các khả năng để đảm bảo an ninh, an toàn.
Bước lùi cần thiết để đảm bảo công bằng và an toàn
Việc thử nghiệm sẽ bắt đầu từ các bài kiểm tra, các kỳ thi thử và các kỳ đánh giá phù hợp nhằm phát hiện sớm các vấn đề phát sinh trước khi nâng quy mô lên diện rộng.
Đánh giá về khoảng thời gian lùi lại này, PGS.TS. Vũ Duy Hải (Trưởng Ban Tuyển sinh – Hướng nghiệp, Đại học Bách Khoa Hà Nội) nhận định đây là khoảng thời gian quan trọng để Bộ Giáo dục và Đào tạo xây dựng các kế hoạch, lộ trình nhằm triển khai tổ chức thi thử nghiệm trên nhiều đơn vị, nhiều vùng miền. Mục đích của việc này là để đánh giá xem hệ thống đã được chuẩn bị và sẵn sàng hay chưa trước khi bước vào công tác thi thí điểm chính thức.
Thách thức khổng lồ từ quy mô 1 triệu thí sinh
Hình thức thi trên máy tính vốn không phải là khái niệm mới mẻ tại Việt Nam. Đại học Quốc gia Hà Nội cùng nhiều trường đại học khác đã triển khai mô hình này trong cả thập kỷ qua. Tuy nhiên, việc bước từ quy mô của một phòng thi cấp trường đại học ra một kỳ thi quy mô toàn quốc là một thách thức hoàn toàn khác biệt.
PGS.TS. Nghiêm Xuân Huy (Viện trưởng Viện Đào tạo số và Khảo thí, Đại học Quốc gia Hà Nội) phân tích: Để có được một phòng máy đạt tiêu chuẩn tổ chức thi, đòi hỏi yêu cầu rất cao và khắt khe về sự đồng bộ mặt cấu hình. Bên cạnh đó, hệ thống còn cần phải có các công cụ giám sát việc tổ chức thi trong phòng thi.
Chính vì vậy, đối với một kỳ thi có đến 1 triệu thí sinh tham gia, chắc chắn sẽ đòi hỏi một nguồn lực đầu tư vô cùng lớn.
Giao quyền chủ động: Đánh giá năng lực thực tế tại địa phương
Theo lộ trình, đến năm 2026, phạm vi thử nghiệm thi trên máy tính sẽ được mở rộng tại 15 tỉnh thành, với sự tham gia của hơn 36.000 thí sinh. Dù vậy, việc thử nghiệm ở quy mô hẹp vẫn được đánh giá là chưa đủ. Để sẵn sàng cho kỳ thi quốc gia, bài toán này cần được giải quyết dựa trên năng lực thực tế của từng địa phương.
Ông Nguyễn Hồng Hải (Giám đốc Trung tâm sản xuất số 8 khối Chính phủ, Công ty Hệ thống thông tin FPT) đề xuất giải pháp giao nhiệm vụ cho các Sở Giáo dục và Đào tạo địa phương. Theo đó, các Sở cần thực hiện các mô hình thi và kỳ thi tương tự, chẳng hạn như áp dụng vào kỳ thi tuyển sinh lớp 10 hay các kỳ thi kết thúc học phần.
Nếu các địa phương sẵn sàng và thực hiện thành công những nhiệm vụ này trong vòng một năm, đó sẽ là động lực rất lớn để Bộ Giáo dục và Đào tạo đưa ra quyết định chính thức.
Có thể thấy, một kỳ thi trên máy tính đòi hỏi sự hoàn thiện đồng bộ từ hạ tầng, đường truyền, thiết bị, phần mềm cho đến yếu tố con người. Tất cả những yếu tố này đều phải trải qua quá trình kiểm tra thực tế đủ rộng và đủ sâu. Việc lùi thời gian thí điểm không phải là một bước lùi của ngành giáo dục, mà thực chất là một phép thử bắt buộc để đảm bảo một kỳ thi quốc gia diễn ra an toàn và công bằng nhất cho mọi thí sinh.
Để lại một bình luận